NHÀ NGÔ

 

 *Ngô Vương Quyền với bước đầu dựng nền tự chủ.

 

 

          Năm Tân-Hợi (dl.939) nước nhà độc lập

          Ðức Ngô Quyền xứng bậc quân vương

          Cổ-Loa mưu việc tự cường (7)

40.     Lập triều nghi dựng kỷ cương lâu bền.

 

          Xây xã tắc mở nền tự chủ,

          Vượng dân sinh mưu sự thái hoà,

          Khởi công tạo dựng quốc gia

44.     Làm cho tỏ mặt con nhà Rồng Tiên.

 

          Tiếc thay mới sáu niên ngắn ngủi

          Tiền Ngô Vương đã vội về trời

          Ðem lời ký thác con côi

48.     Là Ngô Xương-Ngập cho người Dương gia (8).

 

          Nào ngờ Dương Tam-Kha cải chiếu

          Tự lên ngôi xưng hiệu Bình-Vương

          Ngô Xương-Ngập đã cùng đường

52.     Mới tìm chạy đến Hải-Dương lánh mình (9).

 

          Ngô Xương-Văn cũng tình cốt nhục (10)

          Lại được Kha rất mực tin dùng

          Cho cùng tham dự quân trung

56.     Sai đi đánh dẹp ở vùng Sơn-Tây.

 

          Cơn tao loạn ai gây nên nỗi ?

          Buổi nhiễu nhương giặc nổi như ong.

          Nhân khi tiễu giặc vừa xong

60.     Ba quân trở ngọn cờ hồng về Kinh.

 

          Ðỗ Cảnh-Thạc hùng binh sẵn khởi

          Mưu cùng Dương Cát-Lợi tướng quân

          Giáo gươm thẳng Cổ-Loa thành

64.     Dựng cờ phò tá Xương-Văn trở về.

 

          Tung mẻ lưới kình nghê khôn lọt

          Bủa rừng gươm beo cọp phải tan

          Ngô triều thu lại giang san

68.     Anh em đoàn tụ nước non một nhà (11)

 

          Ngô Xương-Ngập xưng là Thiên-Sách

          Nắm quyền binh đảm trách chính triều

          Bốn năm sống chẳng bao nhiêu

72.     Càng lo gỡ rối càng nhiều khó khăn.

 

          Nam-Tấn-Vương, Xương-Văn xưng hiệu,

          Lúc lên ngôi dâng biểu cầu phong

          Ðang khi Nam-Hán thịnh hưng

76.     Phong Tiết-độ-sứ liệt trong chư hầu.

 

          Việc đánh dẹp trước sau trăm trận

          Gánh sơn hà lận đận ngược xuôi

          Hoa-Lư chưa kịp chiến hồi

80.     Thái-Bình kia đã sục sôi chiến trường (12).

 

          Vương cậy có binh cường tướng mạnh

          Tự đem quân tiến đánh Sơn-Tây

          Cũng vì khinh địch hại thay

84.     Trúng tên gục ngã ở ngay trận tiền.

 

          Ngô vương mất quân quyền xụp đổ,

          Sứ quân chia lãnh thổ xưng hùng,

          Cổ-Loa tàn cuộc phế hưng

88.     Cờ lau kia đã hẹn cùng nước non.

 

 

THẬP NHỊ SỨ QUÂN (945 - 967)

 

 

          Ngô Xương-Xí là con Xương-Ngập

          Bỏ Cổ-Loa giữ đất Bình-Kiều

          Từ nay sự nghiệp Ngô triều

92.     Chỉ còn một đám bọt bèo Sứ quân.

 

          Họa xâu xé tam phân ngũ liệt

          Mười hai phương hào kiệt chia phần

          Gọi là Thập Nhị Sứ Quân

96.     Hai mươi năm lẻ nước dân tiêu điều.

 

          Ngô Xương-Xí Bình-kiều phiêu bạt (13)

          Ðỗ Ðộng giang, Cảnh-Thạc xưng hùng (14)

          Bố Hải Khẩu : Trần Minh-Công (15)

100.   Kiều Công-Hãn đóng ở vùng Phong Châu (16)

 

          Nguyễn Khoan giữ địa đầu Tam  Ðái (17)

          Ngô Lãm-Công đóng tại Ðường Lâm (18)

          Lý Khuê Siêu-loại đồn quân (19)

104.   Nguyễn Thủ-Tiệp chiếm đóng phần Tiên Du (20)

 

          Tế-giang huyện là khu Lữ Tá (21)

          Phù-Liệt thành cát cứ Nguyễn Siêu (22)

          Hồi-hồ, sứ Thuận họ Kiều (23)

108.   Phạm Bạch-Hổ chiếm Ðằng-Châu quê nhà (24).

 

          Cơn thắng bại rượu hoà nước mắt

          Cuộc hơn thua ruột thắt nguồn đau

          Cuồng say giấc mộng công hầu

112.   Hăm hai năm ấy (25) ngàn sau biếm truyền.

 

          Thời đại loạn bạo quyền thao túng

          Buổi nhiễu nhương dân chúng lầm than

          Xót thay cốt nhục tương tàn

116.   Thảm thay giấc mộng kê vàng phù du!