Trần Nghệ Tông (1370 -1372)

 

* Giặc Chiêm-Thành: Chế Bồng Nga đốt phá Thăng-Long.

 

 

          Nghệ Tông vốn tính người nhu nhược

          Việc tề gia, trị quốc chẳng nên;

          Triều đình chưa hết rối ren,

2384. Cõi trong giặc đã kéo lên biên thùy.

 

          Lúc ấy người trị vì Chiêm quốc,

          Chế Bồng-Nga, dũng lược kiêm toàn;

          Vắn dài một mảnh giang san,

2388. Thớt voi chưa thỏa dọc ngang vẫy vùng.

 

          Nuôi chí lớn kiếm cung dựng nghiệp,

          Gan anh hùng sống chết coi khinh;

          Rèn quân đợi lúc chiến chinh,

2392. Luyện voi dàn trận tượng binh lạ thường (233).

 

          Chế Bồng-Nga tỏ tường tình thế,

          Bèn đem quân qua bể Ðại-An (234);

          Chiến thuyền vượt giải Hoàng-giang

2396. Vào Thăng-Long tựa đất hoang không người.

 

          Quân Ðại-Việt rụng rời tháo chạy,

          Giặc Chiêm-Thành đốt cháy kinh đô,

          Phá cung vét sạch báu kho,

2400. Bắt người, cướp của đem về Chiêm kinh.

 

          Vua Nghệ Tông bỏ thành lánh nạn,

          Chạy về làng Ðông-Ngạn (235) nương thân!

          Trách gì bạc bẽo là dân,

2404. Bỏ dân ngôi báu nhà Trần lung lay.

 

          Chuyện thời thế xưa nay vẫn thế,

          Cuộc cờ tàn tốt thí sang sông,

          Ngựa què, pháo liệt, xe cùng,

2408. Cao cờ ai biết anh hùng là ai.

 

          Bởi ngôi báu đến ngày đổi chủ

          Khiến xui nên nước nhỏ khinh khi;

          Bấy giờ triều chính suy vi,

2412. Nhân tài riêng có Quý-Ly (236) lẫy lừng.