Trần Minh Tông (1314 - 1329)

*Nhà Trần suy thoái, ngừng tiến hoá, hại trung thần.

          Năm Mậu-Thân (DL.1308) Nhân Tông viên tịch,

          Yên-Tử sơn tịch mịch bóng dương;

          Sáu năm nước thịnh dân cường

2176. Anh Tông về phủ Thiên Trường nghỉ ngơi.

          Thái tử Mạnh lên ngôi nối nghiệp

          Mười lăm năm lo việc quốc gia,

          Dân còn yên cuộc thái hoà,

2180. Tiếc thay hùng khí Ðông-A nào còn.

          Cuộc phát triển cạn nguồn tiến hoá

          Tuy triều đình dòng dã canh tân,

          Nếp nhà bỏ tục văn thân,

2184. Sửa sang luật lệ, giản phần kiện thưa.

          Riêng Chiêm quốc vẫn chưa nguôi hận,

          Lại tràn sang xâm lấn biên thuỳ;

          Việt quân theo ngọn tướng kỳ

2188. Quốc-Chân, Ngũ-Lão trùng vi đánh vào.

          Vua Chiêm bại, bôn lưu trốn chạy,

          Chờ thời cơ lại dấy đao binh.

          Quốc-Chân rong ruổi về kinh,

2192. Nào ngờ họa đã bên mình đâu xa.

          Nguyên lão tướng, sinh ra hoàng hậu,

          Vốn hai triều phên dậu quốc gia;

          Thói đời ghét buộc, ưa tha,

2196. Càng cao danh vọng, càng già tị ganh.

          Bởi hoàng hậu chậm sanh nam tử

          Phe Khắc-Chung tiến cử hoàng nhi

          Vốn là con của thứ phi (218)

2200. Lên ngôi thái-tử nối bề hậu lai.

          Chờ hoàng hậu hoài thai, viện lẽ,

          Phe Quốc-Chân xin để ít lâu.

          Khắc-Chung đã rắp mưu sâu,

2204. Trăm vàng mua chuộc kẻ hầu cáo gian.

          Trần Nhạc tố chủ nhân phản nghịch

          Âm mưu đưa thân thích vào cung;

          Minh Tông lòng những hãi hùng

2208. Ngẫm câu thả hổ về rừng mà ghê!

          Chùa Tư-Phúc bốn bề kiên cố,

          Cửa từ bi lấp ngõ thân riêng,

          Chập chờn khói ám hương nghiêng,

2212. Mõ chuông rộn tiếng xích xiềng lạnh khua!

          Ðau đớn cảnh cha từ oan khuất,

          Hoàng hậu thăm ngục thất cửa Không,

          Áo bào giấu vạt nước trong,

2216. Thảm thay lão tướng uống xong lìa đời!

          Quốc Chân đã ngậm cười chín suối,

          Mãi về sau chuyện mới vỡ ra,

          Ghen tuông cả lẽ chẳng qua

2220. Vợ chồng Trần Nhạc mới là tố nhau.